Historia obrazu i kościoła

Styczeń 4, 2018

HISTORIA OBRAZU ŚWIĘTEGO JÓZEFA,
OBLUBIEŃCA NAJŚWIĘTSZEJ MARYI PANNY,
W BAZYLICE MNIEJSZEJ KARMELITÓW BOSYCH
NA WZGÓRZU ŚWIĘTEGO WOJCIECHA W POZNANIU
              Obraz św. Józefa, który znajduje się w bazylice mniejszej Karmelitów Bosych w Poznaniu, jest kopią dzieła flamandzkiego artysty, brata Łukasza od św. Karola /Charlesa Sibrecque/, karmelity bosego.
              Oryginał powstał w 1668 r. w klasztorze Santa Maria della Scala w Rzymie. Zamówiony został przez ówczesnego przeora klasztoru Karmelitów Bosych w Krakowie, gdzie znajduje się do dziś w karmelitańskim kościele przy ul. Rakowickiej 18. Obraz ten przedstawia św. Józefa jako mężczyznę w sile wieku, lekko zwróconego w prawo, w pozycji stojącej, na tle pejzażu. Twarz Oblubieńca Maryi jest pełna dobroci, troskliwości i zamyślenia. Jego oczy mówią o głębokiej radości i szczęściu. Święty Józef ukazuje Dziecię Jezus, unosząc Je obiema rękami. Tym gestem zdaje się mówić: „Oto Zbawiciel świata. Oto jedyna Droga, Prawda i Życie”. Mały Jezus trzyma                   w prawej rączce gałązkę z czereśniami – symbol dojrzałych owoców zbawienia, a w lewej – różę, znak okupionej cierpieniem miłości Zbawiciela. U stóp św. Józefa klęczy anioł adorujący Dziecię Jezus.
              W górnej części obrazu namalowana została gołębica – symbol Ducha Świętego, z którego emanują promienie na postaci Jezusa i św. Józefa. Po dwóch stronach gołębicy przedstawieni zostali aniołowie. Jeden z nich trzyma wieniec, a drugi – lilię, atrybuty św. Józefa oznaczające czystość, dziewictwo i chwałę nieba. Z jednej strony artysta ukazał św. Józefa jako ostatniego przedstawiciela patriarchów Starego Przymierza, który doczekał się spełnienia obietnic proroków                o Mesjaszu. Z drugiej zaś strony – jako przybranego ojca Syna Bożego, Emmanuela wypełniającego wolę Ojca Niebieskiego w Nowym Przymierzu. Święty Józef, mąż sprawiedliwy, wskazuje na największy skarb świata – Jezusa Chrystusa, Odkupiciela człowieka.
              Kończąc opis obrazu, należy wspomnieć o ołtarzu, w którym się on znajduje.
              W 1984 r. o. Mariusz Jaszczyszyn, ówczesny przeor klasztoru Karmelitów Bosych w Poznaniu, wielki czciciel św. Józefa, rozpoczął prace nad renowacją całego kościoła.
              W prezbiterium powstał nowy ołtarz według projektu inż. arch. Józefa Dutkiewicza.                        Do tego ołtarza artysta malarz Jerzy Kumala wykonał dużą kopię wyżej opisanego obrazu                           św. Józefa z kościoła Karmelitów Bosych w Krakowie. Dzieło swe namalował farbami olejnymi na płótnie. Ma ono 4 metry wysokości i 2,20 metrów szerokości.
              Poświęcenia nowego ołtarza i znajdującego się w nim obrazu św. Józefa, Patrona Rodzin,  dokonał 19 marca 1990 r. JE ks. bp Stanisław Nowak, ówczesny ordynariusz częstochowski.
              W dniu 23 marca 2014 r. tenże obraz św. Józefa koronował JE ks. abp Stanisław Gądecki, metropolita poznański. Nad głowami Dzieciątka Jezus i Opiekuna Świętej Rodziny umieścił                          on złote diademy.
              W uroczystość Oblubieńca Najświętszej Maryi Panny 19 marca 2015 r. w Diecezjalnym Sanktuarium św. Józefa JE ks. abp Stanisław Gądecki okolicznościową Mszą św. rozpoczął peregrynację obrazu Oblubieńca Najświętszej Maryi Panny, Patrona Rodzin, w archidiecezji poznańskiej. Pielgrzymująca święta ikona jest mniejszą kopią wizerunku św. Józefa czczonego                       w Diecezjalnym Sanktuarium w Poznaniu, również wykonaną przez artystę malarza Jerzego Kumalę z Krakowa.
              Dnia 19 marca 2017 r., na mocy wcześniej wydanej przez Ojca Świętego Franciszka bulli papieskiej, ks. abp Stanisław Gądecki ogłosił kościół Karmelitów Bosych bazyliką mniejszą.
              W dniu 18 marca 2018 r. Ksiądz Arcybiskup w tejże bazylice podczas uroczystej Mszy św. kończącej peregrynację świętej ikony, specjalną modlitwą-aktem zawierzył archidiecezję poznańską św. Józefowi.
              Peregrynacja obrazu Oblubieńca Najświętszej Maryi Panny wpisała się w wielki jubileusz 1050-lecia przybycia do Poznania pierwszego na ziemiach polskich biskupa Jordana, a tym                              samym ustanowienia przez papieża Jana XIII pierwszego biskupstwa w Polsce właśnie w Poznaniu.
HISTORIA KOŚCIOŁA KARMELITÓW BOSYCH P.W. ŚWIĘTEGO JÓZEFA,
OBLUBIEŃCA NAJŚWIĘTSZEJ MARYI PANNY,
NA WZGÓRZU ŚW. WOJCIECHA W POZNANIU
Pierwsi karmelici bosi przybyli do Poznania w kwietniu 1618 r. Już w lipcu tegoż roku wybudowali na Wzgórzu św. Wojciecha parę pomieszczeń na mieszkania dla siebie i drewniany kościółek. Wkrótce okazał się on zbyt mały, dlatego po paru latach na jego miejscu wybudowano znacznie większy, także drewniany, kościół pod wezwaniem św. Józefa, którego poświęcenia dokonał o. Jan Maria od św. Józefa (Centurione), karmelita bosy, w dniu 21 czerwca 1621 r. Była to pierwsza świątynia w Polsce dedykowana temu świętemu.
              Po 14 latach, w roku 1635, rozpoczęto budowę kościoła murowanego. Trwała ona przeszło 50 lat. Kilkakrotnie przerywana była w czasie potopu szwedzkiego. Najeźdźcy spalili kościół                          w Wielki Piątek 1656 r. W rok później, po wycofaniu się wojsk Karola Gustawa, miasto odwiedził król Jan Kazimierz z małżonką Ludwiką Marią. Zobaczył zgliszcza kościoła i zwaliska klasztoru oraz zbudowane do połowy mury nowej świątyni i domu zakonnego. Ogarnięty współczuciem, kazał wydać przywilej na wyrąb drzew w lasach mosińskich, aby dachem przykryć nowy kościół                          i klasztor. W 1687 r., tzn. po 52 latach od rozpoczęcia budowy, miała miejsce konsekracja świątyni, której tytulacja została utrzymana.
              W roku 1793, po drugim rozbiorze Polski, Poznań znalazł się pod zaborem pruskim.
              W 1801 r. klasztor Karmelitów Bosych uległ kasacji, a kościół zamknięciu. Świątynię zamieniono na magazyn słomy, siana i stajnie dla koni żołnierzy, którzy stacjonowali w budynku klasztornym. Do całkowitej dewastacji wnętrza kościoła przyczyniła się przechodząca przez Wielkopolskę armia napoleońska.
              W 1831 r. świątynię przejęli protestanci.
              Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 r. kościół Karmelitów Bosych stał się kościołem garnizonowym wojska polskiego, pozostając niezmiennie świątynią pod wezwaniem                                św. Józefa.
              W okresie II wojny światowej służył on Niemcom jako magazyn wojskowy. Nowe wyposażenie wnętrza kościoła wykonane przez Polaków okupanci zdewastowali i wykorzystali jako materiał na boazerię w jednej z restauracji Poznania.
              W czasie walk o Cytadelę w 1945 r. świątynia została doszczętnie zniszczona i wypalona.                   Po wyzwoleniu miasta w lutym 1945 r. przybyli z Krakowa do Poznania karmelici bosi, aby uzyskawszy niezbędne pozwolenia, rozpocząć odbudowę kościoła i klasztoru.
              Dnia 15 września 1946 r. świątynia, w której można już było sprawować kult Boży, została poświęcona przez o. Józefa Prusa, prowincjała karmelitów bosych Prowincji Polskiej.
              W latach 1984–1990 pod kierownictwem ówczesnego przeora klasztoru o. Mariusza Jaszczyszyna, karmelity bosego, wielkiego czciciela św. Józefa, podjęto szereg prac remontowych, konserwatorskich i malarskich. Miały one na celu rewaloryzację wnętrza kościoła i nadanie mu wystroju dostosowanego do barokowej architektury.
              Karmelici bosi na Wzgórzu św. Wojciecha stworzyli dynamiczny ośrodek duszpasterstwa                         i życia duchowego, intelektualnego, modlitwy i pojednania ludzi z Bogiem. Nade wszystko dbali                    o rozwój kultu św. Józefa. Warto wspomnieć choćby o nowennie do św. Józefa trwającej dziewięć kolejnych śród poprzedzających uroczystość Oblubieńca Najświętszej Maryi Panny, a także o co środowej  Mszy św. wotywnej o św. Józefie sprawowanej o godz. 18.00.
              Dnia 21 września 2009 r. JE ks. abp Stanisław Gądecki, metropolita poznański, przychylając się do prośby karmelitów bosych, stosownym dekretem ustanowił kościół Karmelitów Bosych w Poznaniu Diecezjalnym Sanktuarium św. Józefa, Oblubieńca Najświętszej Maryi Panny.
              W dniu 28 listopada 2016 r. Ojciec Święty Franciszek bullą papieską podniósł do godności bazyliki mniejszej kościół Karmelitów Bosych w Poznaniu. Proklamacji tego aktu dokonał                                 JE ks. abp Stanisław Gądecki, metropolita poznański, 19 marca 2017 r.